Тәрбие – ұлт болашағының темірқазығы

 Жетісу облысы, Талдықорған қаласы, Еңбек ауылы 

“Еңбек ауылындағы мектепке дейінгі шағын орталығы бар №22 орта мектеп” КММ-нің ағылшын тілі пәні мұғалімі, 

педагог-модератор, Топанбай Айдана Ержановна

Аннотация

Бұл мақалада тәрбиенің қоғамдағы маңызы, жеке тұлғаның қалыптасуындағы рөлі және отбасы мен мектептегі тәрбиенің мәні қарастырылады. Жас ұрпақтың бойына ұлттық құндылықтарды сіңіру, рухани-адамгершілік қасиеттерді дамыту – тәрбиенің басты міндеті екендігі айтылады. Сонымен қатар, жаһандану жағдайында тәрбиеніңжаңаша бағытта жүргізілуі қажеттігі де сөз болады. Тәрбиелі ұрпақ – ел болашағының кепілі екенін ескере отырып, мақалада тәрбие берудің маңыздылығы мен жолдары сарапталады.

Аннотация

В данной статье рассматривается значение воспитания в обществе, его роль в формировании личности, а также важность воспитания в семье и школе. Отмечается необходимость привития молодому поколению национальных ценностей и развития духовно-нравственных качеств. Также подчёркивается, что в условиях глобализации воспитание должно идти в ногу со временем. Воспитанный человек — основа будущего нации. В статье анализируются пути и методы эффективного воспитания подрастающего поколения.

Annotation

This article discusses the importance of education and upbringing in society, its role in personal development, and the significance of family and school in shaping a child. It emphasizes the need to instill national values and develop moral and spiritual qualities in the younger generation. In the context of globalization, the article also highlights the need for a modern approach to education. A well-raised generation is the foundation of a strong nation. The article analyzes effective methods and strategies for ensuring holistic upbringing.

Тәрбие – ұлт болашағының темірқазығы

Қоғамның даму деңгейі – сол қоғамдағы адамдардың тәрбиесімен тікелей байланысты. Тәрбие – адам өміріндегі ең маңызды үдерістің бірі. Ол адамның мінез-құлқын, дүниетанымын, рухани байлығын қалыптастырып, тұлға ретінде жетілуіне негіз болады. Қазақ халқы «Тәрбие – тал бесіктен» деп бекер айтпаған. Яғни, тәрбие нәресте дүниеге келген сәттен басталып, өмір бойы жалғасады.

Тәрбиенің басты мақсаты – жан-жақты дамыған, ұлттық құндылықтарды бойына сіңірген, Отанын сүйетін, еңбекқор, адамгершілігі мол азамат қалыптастыру. Қазіргі таңда жаһандану үдерісі, цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы, ақпараттық кеңістіктің ашықтығы жас ұрпаққа оң әсермен қатар теріс ықпал да тигізіп отыр. Осы ретте тәрбиенің маңыздылығы арта түсуде.

Бала тәрбиесінде ең алдымен отбасының рөлі ерекше. Отбасы – баланың алғашқы ұстазы, алғашқы мектебі. Отбасында алған тәрбие баланың өмірлік ұстанымының, мінез-құлқының негізін қалайды. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» деген мақал да осыған дәлел. Ата-ана баласына үлгі бола отырып, адамгершілік қасиеттерді бойына дарытады.

Сонымен қатар, мектеп тәрбиесі де аса маңызды. Білім беру ұйымдары тек білім беріп қана қоймай, оқушылардың бойында рухани-адамгершілік, эстетикалық, еңбекке баулу, патриоттық және құқықтық тәрбие негіздерін қалыптастыруы тиіс. Мұғалім – оқушының жол көрсетушісі, бағыт берушісі, жан дүниесін байытатын тұлға. Сол себепті ұстаздың тәрбие үдерісіндегі рөлі өте жоғары.

Қазақ халқының тәрбиелік дәстүрлері ғасырлар бойы қалыптасып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келеді. Мысалы, үлкенге құрмет көрсету, кішіге ізет білдіру, отансүйгіштік, намыс пен арды жоғары қою – барлығы да ұлттық тәрбие негізі. Осы құндылықтарды бүгінгі ұрпақ бойына сіңіру – ұлттың рухани жаңғыруының негізі.

Тәрбие жеке адамның ғана емес, тұтас елдің болашағына тікелей әсер етеді. Тәрбиелі ұрпақ – елдің тірегі, мемлекеттің байлығы. Егер ұрпақ саналы, тәрбиелі болса, еліміздің болашағы жарқын, келешегі кемел болмақ.

Қорыта айтқанда, тәрбие – қоғам дамуының басты тетігі. Жас ұрпақты тәрбиелеу – баршамыздың ортақ міндетіміз. Жақсы тәрбие көрген адам – қай ортада болмасын сыйлы, жауапкершілігі жоғары, елге пайдасын тигізетін тұлға болары сөзсіз. Сондықтан тәрбиені дұрыс жолға қою – ұлт болашағына салынған берік іргетас.

Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. Нұртазина, Ж.Ш. Тәрбие теориясы және әдістемесі. – Алматы: Білім, 2019.
2. Әбиев, Ж., Бабаев, С., Құдиярова, А. Педагогика. – Алматы: Дарын, 2020.
3. Айтмамбетова, Б. Тәрбие үрдісінің методологиясы. – Алматы: Рауан, 2017.
4. Сейталиева, К. Тәрбие жұмысының теориясы мен технологиясы. – Шымкент: Әлем, 2021.
5. Мұқанов, М.М. Жас және педагогикалық психология. – Алматы: Мектеп, 2018.
6. Сухомлинский, В.А. Сердце отдаю детям. – Москва: Просвещение, 1973.
7. Макаренко, А.С. О воспитании. – Москва: Педагогика, 1988.
8. Абулханова-Славская, К.А. Стратегия жизни. – Москва: Мысль, 1991.
9. Lickona, T. Educating for Character: How Our Schools Can Teach Respect and Responsibility. – New York: Bantam Books, 1991.
10. Palmer, P. J. The Courage to Teach: Exploring the Inner Landscape of a Teacher’s Life. – San Francisco: Jossey-Bass, 1998.